شوراهای شهر و روستا؛ سنگ بنای دموکراسی محلی و مدیریت شهری پایدار در آستانه برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، کارشناس امور شهری بر این باور است که این نهادهای مردمی، کلید اصلی تحقق «مدیریت محلی» و «توسعه متوازن» در کشور هستند. به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صدای باشت در آستانه برگزاری انتخابات شوراهای […]
شوراهای شهر و روستا؛ سنگ بنای دموکراسی محلی و مدیریت شهری پایدار
در آستانه برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، کارشناس امور شهری بر این باور است که این نهادهای مردمی، کلید اصلی تحقق «مدیریت محلی» و «توسعه متوازن» در کشور هستند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صدای باشت در آستانه برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، علی حیدری کارشناس امور شهری بر این باور است که این نهادهای مردمی، کلید اصلی تحقق «مدیریت محلی» و «توسعه متوازن» در کشور هستند. شوراها که طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دارای جایگاهی رفیع و مسئولیتهایی سنگین میباشند، میتوانند حلقه وصل مؤثر بین حاکمیت و شهروندان باشند.
مشروعیت مردمی و جایگاه قانونی وی در گفت و گو با خبرنگار این پایگاه خبری اظهار کرد: شوراهای اسلامی شهر و روستا، بر پایه اصل «شورا» در قانون اساسی به عنوان نهادهای تصمیمگیر و نظارتی در امور محلی شناخته میشوند. اعضای این شوراها هر چهار سال یکبار با رأی مستقیم، آزاد و مخفی مردم انتخاب میشوند.
این فرآیند انتخابی، به آنان مشروعیت مردمی میبخشد و آنان را نمایندگان واقعی مطالبات و نیازهای ساکنان یک محله، روستا یا شهر میکند.
این کارشناس با اشاره به اینکه این نهاد، تجلی عینی حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش در کوچکترین واحدهای جغرافیایی است، افزود: بر اساس قانون تشکیل، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، وظایف این شوراها بسیار گسترده و تأثیرگذار است:حیدری افزود: انتخاب شهردار برای مدت چهار سال، نظارت مستمر بر عملکرد شهرداری و شرکتهای وابسته، تصویب بودجه سالانه شهرداری و برنامههای سرمایهگذاری محلی، بررسی و تصویب طرحهای جامع و تفصیلی شهری، نظارت بر اجرای مقررات شهری و حفظ کاربری اراضی، و پیگیری مشکلات و نیازهای شهروندان در حوزههای حملونقل، فضای سبز، فرهنگ، ورزش و خدمات رفاهی بخشی از وظایف شورا در شهرهاست.
وی ادامه داد: در سطح روستا نیز انتخاب دهیار، نظارت بر عملکرد دهیاری، مشارکت در برنامهریزی برای بهبود وضعیت کشاورزی، دامداری و صنایع روستایی، پیگیری برای احداث و نگهداری راههای روستایی، برقرسانی و آبرسانی، و حفظ و احیای میراث فرهنگی و طبیعی روستا جز وظایف شوراها به شمار میرود.
کارشناس مسائل شهری گفت: با وجود جایگاه قانونی والا، شوراهای شهر و روستا در عمل با چالشهای متعددی روبرو هستند که تحقق کامل اهداف آنان را تحت تأثیر قرار میدهد.
حیدری با اشاره به محدودیت منابع مالی تصریح کرد: وابستگی شدید شهرداریها به درآمدهای ناپایدار مانند عوارض ساختمانی و تراکم فروشی، باعث شده است که شوراها و شهرداران در اجرای برنامههای بلندمدت خود با مشکل مواجه شوند. استقلال مالی نسبی، از آرزوهای دیرینه مدیریت شهری است.
وی افزود: در برخی موارد، بین اختیارات شوراها و نهادهای دولتی (استانداری، وزارت کشور و …) یا نهادهای دیگر تعارض و تداخل به وجود میآید که میتواند منجر به کُندی در تصمیمگیری و اجرا شود.
حیدری اظهار کرد: گاهی اعضای شوراها با وجود حسن نیت و دغدغه مندی، از تخصص و دانش کافی در مدیریت پیچیده شهری یا روستایی برخوردار نیستند. این موضوع لزوم حضور چهرههای آشنا به علوم مدیریت، برنامهریزی شهری، اقتصاد و محیط زیست را پررنگ میکند.
این کارشناس گفت: اگرچه پایه شوراها بر مشارکت مردم در انتخابات است، اما این مشارکت پس از انتخابات نیز باید تداوم یابد. تشکیل کمیسونهای تخصصی با حضور شهروندان خبره و برگزاری جلسات منظم با انجمنهای محلهای میتواند این شکاف را پر کند.
وی تاکید کرد: با عبور از این چالشها، شوراها میتوانند به موتور محرک توسعه پایدار تبدیل شوند.
کارشناس امور شهری گفت: شوراها میتوانند با تمرکز بر ویژگیهای منحصربهفرد هر محله یا روستا، در حفظ بافت تاریخی، معماری سنتی و آداب و رسوم محلی نقش آفرینی کنند و با شفافسازی عملکرد و درگیر کردن مردم در فرآیند تصمیمگیری، حس تعلق شهروندی و مسئولیتپذیری اجتماعی تقویت میشود.
حیدری تأکید کرد: همچنین شوراها میتوانند با توزیع عادلانه امکانات و پروژههای عمرانی در بین همه محلات، به کاهش نابرابریهای شهری کمک شایانی کنند.
حیدری بیان کرد: انتخابات پیش روی شوراهای شهر و روستا، تنها یک رقابت انتخاباتی نیست؛ بلکه فرصتی است تاریخی برای ارتقای کیفیت زندگی روزمره مردم. کارشناس امور شهری گفت: موفقیت این نهادها در گرو سه عامل حضور حداکثری مردم در پای صندوقهای رأی برای انتخاب اصلحترین افراد، گزینش افرادی که ترکیبی از «تعهد اجتماعی»، «تخصص مدیریتی» و «شناخت عمیق از مشکلات محلی» را دارا باشند و سوم، پشتیبانی و همراهی نهادهای بالادستی از تصمیمات مردمی و محلی.
به گفته وی شوراهای اسلامی شهر و روستا، اگر به ظرفیت واقعی خود دست یابند، میتوانند الگویی موفق از «حکمرانی خوب» و «مدیریت شهری مردمی» را به نمایش بگذارند و گامی بلند در جهت تحقق چشمانداز توسعه متوازن و عادلانه در سراسر کشور بردارند.