حفاظت از سرو باشت؛: گامی برای نگهداری میراث ۲۷۸۰ ساله

ساماندهی درخت کهنسال سرو دشت لار شهرستان باشت، که ضرورت آن سال‌ها از سوی کارشناسان میراث فرهنگی تأکید شده بود، به عنوان گامی حیاتی برای حفظ و نجات این درخت با قدمت ۲۷۸۰ ساله از خطر نابودی مطرح شده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صدای باشت، سال‌هاست کارشناسان میراث فرهنگی کهگیلویه و بویراحمد ضرورت حصارکشی اطراف درخت کهنسال باشت را به عنوان یک ضرورت برای حفظ میراث طبیعی کهگیلویه و بویراحمد از خطر آسیب به علت عوامل طبیعی باد و باران مطرح می‌کردند اما نبودن اعتبار تحقق آن را معطل گذاشته بود.

کارشناسان میراث فرهنگی با اشاره به کهنسال بودن درخت سرو لار همچنین نوشتن یادگاری و دست نوشته بر روی این درخت را از دیگر عوامل آسیب به آن می‌دانستند و از مسوولان می خواستند تا با حصارکشی نظارت بیشتری بر رفتار بازدیدکنندگان آن اعمال شود.

در دشت لار و در ۴۰ کیلومتر شهرستان گرمسیری باشت استان کهگیلویه وبویراحمد درختی با قامتی برافراشته و تنه‌ای ستبر خودنمایی می‌کند؛ این درخت براساس بررسی‌ها جزو سه درخت کهنسال با قدمتی بالای ۲ هزار و ۷۸۰ سال ایران و از کمیاب ترین و نادرترین درختان دیرینه سال محسوب می‌شود.

برخی یافته‌های تاریخی قدمت این درخت را به دوران مادها نسبت می‌دهد و البته بازمانده آتشکده کهن و زیارتگاه و گورستانی که در کنار این درخت دیده می‌شود خود نشانه و نمادی از دیرینگی و قدمت این اثر باستانی را نشان می دهد.

شاهد زنده تاریخ کهن باشت درخت کهنسال سرو واقع در روستای لار معروف به سرو کوهی (زبانزد در میان ساکنان محلی) است که این درخت یکی از شگفتی های خلقت آفریدگار در این منطقه به شمار می‌رود.

وجود آثاری از بقایای شهر قدیمی لارندان که مورخان از آن به عنوان شهری پررونق در ایران باستان یاد می‌کنند گیراترین جذابیت این منطقه است اینجا بقایای یک آتشکده قدیمی، آب انبار، سفال های به جای مانده و سکه های ضرب شده در کوه لار گویای تاریخ کهن شهرستان باشت است.

در کنار این درخت کهنسال کتیبه‌ها و دست نوشته هایی از دوره های مختلف و آتشکده زرتشت وجود دارد،تحقیقات ۲ ساله کارشناسان و نمونه برداریهای DNA از درخت سن آن را به ۲ هزار و ۷۸۰ سال تخمین زده است.

به گفته خانم پروفسور سودابه علی احمد کروری استاد دانشگاه منابع طبیعی و علوم کشاورزی وین اتریش این درخت به جای مانده از دوره زرتشتیان است که اعتقاد زیادی به سرو داشته اند و در هر منطقه ای که زندگی می کرده اند درخت سرو وجود داشته است.

ساماندهی درخت سرو لار

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد گفت:طرح ساماندهی درخت سرو کهنسال لار در شهرستان باشت تابستان امسال آغاز شده و با روند مطلوبی در حال اجراست.

علی‌اصغر آتش‌فراز تاکید کرد:این طرح با ۱۷میلیارد ریال اعتبار در دست انجام است.

وی بیان کرد: تعیین حریم و حصارکشی محوطه درخت کهنسال لار مهمترین بخش طرح ساماندهی آن است که باعث می‌شود عوامل طبیعی مانند تندبادها نتواند به آن آسیب برساند.

آتش‌فراز تاکید کرد: برداشتن یک دیوار اضافی مربوط به امامزاده و پیرایش درخت از دیگر بخش‌های این طرح است.

وی با اشاره به قدمت درخت سرو لار که کارشناسان آن را تایید کرده‌اند تاکید کرد: این درخت به عنوان یکی از میراث طبیعی کشور در سال ۱۳۹۰در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

دیگر نیازهای درخت کهنسال لار

سعیده پورانصاری، کارشناس حوزه گرافیک محیطی و زیباشناختی بصری در این خصوص می گوید: تبدیل درخت کهنسال لار به مقصدی برای بازدید علاقه‌مندان، نیازمند مجموعه اقداماتی در حوزه بهسازی، مناسب‌سازی و تبلیغی با توجه به ملاحظات زیست محیطی و حفاظتی است.

وی تاکید کرد: قرارگیری شهرستان زیبای باشت در مسیر تردد چهار استان کهگیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر و خوزستان را یک فرصت مهم دانست و تصریح کرد: فراخوان برای ساخت و نصب المان در محیط‌های شهری و پرتردد نخستین گام برای معرفی این جاذبه طبیعی است تا زمینه جذب علاقه ‌مندان و گردشگران را مهیا کند.

وی تاکید کرد: برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و هنری با شرکت هنرمندان ملی و با موضوع این سرو کهنسال در شهرستان باشت نیز تواند به معرفی هرچه بهتر و بیشتر آن کمک کند.

پورانصاری بیان کرد: طراحی و ایجاد صفحه هایی در فضای مجازی به نام درخت کهنسال لار، تشریح ظرفیت‌ها و راهکارهای صیانت از این جاذبه زیبا نیاز دیگری است که افزون بر جذب گردشگران به حفاظت از این جاذبه ارزشمند کمک می کند.

این متخصص گرافیک محیطی با اشاره به اهمیت شناخت فرهنگ بومی منطقه از سوی کارشناسان استانی و ملی، اجرای طرح‌های مطالعاتی و ارائه ایده های نو را لازمه شکوفایی ظرفیت های گردشگری دشت لار در شهرستان باشت دانست.

وی ساخت مستندهای تلویزیونی پس از ایجاد زیرساخت های رفاهی مورد نیاز را گام دیگری برای معرفی جاذبه های گردشگری درخت سرو لار برای جذب ایرانگردان و حتی جهانگردان عنوان کرد و گفت: ایجاد پیاده راه سلامت، محوطه سازی اطراف درخت با طرح و نقشه مشخص و رعایت اصول حفاظتی، حصار کشی متناسب با نیاز نگهداری از درخت، ایجاد موزه گیاه شناسی جهت جلب بیشتر توریست با دو رویکرد معرفی موقعیت گردشگری و شناساندن تنوع زیست محیطی و گیاه شناسی منطقه از دیگر راهکارهای معرفی این جاذبه طبیعی است.

پورانصاری بر ایجاد زیرساخت‌های اسکان برای گردشگران تاکید کرد و افزود: استفاده از ظرفیت ایجاد اماکن بوم گردی متناسب با شرایط موجود منطقه می تواند موجب توسعه و رشد اقتصاد گردشگری منطقه شود.

شهرستان باشت که از شمال به شهرستان چرام، از جنوب به شهرستان ممسنی استان فارس، از شرق با شهرستان رستم استان فارس و از غرب با شهرستان گچساران همسایه است.

این شهرستان در جنوب‌غربی استان و در فاصله ۱۱۰ کیلومتری از یاسوج در بخش گرمسیری کهگیلویه و بویراحمد قرار گرفته، جمعیت اصلی شهر را ایل باوی از قوم لر تشکیل می‌دهد که به زبان لری صحبت می‌کنند.

شهرستان باشت با وسعت بیش از۲هزار و ۹۰۰ کیلومتر در جنوب شرقی کهگیلویه و بویراحمد دارای ۱۱۵ روستا یک شهر، دو بخش ۱۴ هزار نفر جمعیت روستایی و ۱۰ هزار نفر جمعیت شهری است.