بازخوانی فرهنگ در محلهها به زبان زنان، در برابر آمار رسمی آمارهای رسمی از بالا روایت میشوند، اما در محلهها واقعیت از نزدیک دیده میشود. زنانی که سالها در دل محلهها کنشگر بودهاند، تجربهای انباشته دارند که با تصویر رسمی فاصله دارد. به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صدای باشت – ندا نعمتی: سالهاست نهادهای رسمی، […]
بازخوانی فرهنگ در محلهها به زبان زنان، در برابر آمار رسمی
آمارهای رسمی از بالا روایت میشوند، اما در محلهها واقعیت از نزدیک دیده میشود. زنانی که سالها در دل محلهها کنشگر بودهاند، تجربهای انباشته دارند که با تصویر رسمی فاصله دارد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صدای باشت – ندا نعمتی: سالهاست نهادهای رسمی، مسائل اجتماعی محلهها را بر پایه آمار و گزارشهای بالادستی رصد و تحلیل میکنند و این دادهها نقش مهمی در سیاستگذاری و برنامهریزی اجتماعی دارند. با این حال، در برخی محلههای استان کهگیلویه و بویراحمد، بهویژه در شهر یاسوج، تجربههای زیسته محلی، لایههایی از واقعیت اجتماعی را نشان میدهد که کمتر در آمارهای رسمی منعکس میشود.
در این میان، زنان کنشگر و فعال فرهنگی اجتماعی محلهها، به دلیل ارتباط مستمر با خانوادهها و زیست روزمره مردم، تغییرات، مسائل و آسیبهای اجتماعی را از نزدیک مشاهده میکنند و در همان سطح محلی به آن واکنش نشان میدهند.
این کنشگری میدانی، تجربهای انباشته و مکمل ایجاد میکند که میتواند در کنار دادههای رسمی، به درک دقیقتر مسائل اجتماعی کمک کند.بررسی تجربههای میدانی سالهای اخیر در محلههای مختلف استان نشان میدهد هرجا فعالیت فرهنگی و اجتماعی زنان بر پایه شناخت محله، اعتماد اجتماعی و همکاری با نهادهای محلی شکل گرفته، نتایجی ملموس و پایدار در کاهش آسیبها و تقویت سرمایه اجتماعی به همراه داشته است.
در همین چارچوب، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در سالهای مختلف نشان میدهد که ایشان همواره بر مردمی بودن، عمقبخشی و مسئلهمحوری در فعالیتهای فرهنگی تأکید مستمر داشتهاند. این نگاه، بر نقش کنشگران اجتماعی و فرهنگی در متن محلهها دلالت دارد و نشان میدهد هرجا فعالیت فرهنگی از دل نیازهای واقعی مردم شکل بگیرد و در تعامل با نهادهای رسمی پیش برود، میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و حل تدریجی مسائل اجتماعی کمک کند.
روایت یک تجربه بومی
رویداد «طنین» یاسوج فرصتی برای بازخوانی یکی از تجربههای محلهمحور فرهنگی در استان کهگیلویه و بویراحمد فراهم کرد. این نشست با محوریت روایتگری زنان کنشگر، به بررسی نمونهای پرداخت که تلاش دارد فاصله میان گزارشهای رسمی و زیست روزمره محلات را با کنش فرهنگی مردمی کاهش دهد.
در این نشست، زهرا مرادیان، کنشگر فرهنگی استان، از اجرای طرح «بیتالزهرا» سخن گفت؛ طرحی که با تکیه بر ظرفیت زنان فعال فرهنگی ـ اجتماعی محلهها، منازل شخصی را به پایگاههای کوچک اما اثرگذار فرهنگی و اجتماعی تبدیل کرده است.مرادیان توضیح داد شکلگیری این طرح حاصل بیش از یک سال هماندیشی، گفتوگو با خانوادهها و بررسی میدانی مسائل محلات بوده است. هدف اصلی، خارجکردن آموزش و فعالیت فرهنگی از قالبهای صرفاً رسمی و اداری و پیوند دادن آن با متن زندگی روزمره مردم عنوان شد.این کنشگر فرهنگی تأکید کرد آموزش محلهمحور بانوان، به دلیل ارتباط مستقیم با خانوادهها و شناخت دقیق مسائل محلی، مسیر مؤثرتری برای شناسایی نیازهای واقعی و پاسخگویی به دغدغههای اجتماعی فراهم میکند؛ مسیری که میتواند در کنار دادهها و برنامههای رسمی، تصویر کاملتری از وضعیت اجتماعی محلات ارائه دهد.
فاصله آمار رسمی و واقعیت میدانی
مرادیان در تشریح ابعاد این طرح، به ارائه آمار بسنده نکرد و به نمونهای عینی اشاره کرد؛ نمونهای که بهخوبی تفاوت میان دادههای رسمی و واقعیتهای میدانی محلهها را نشان میدهد.پس از وقوع زلزله دنا، شبکه بانوان فعال در طرح «بیتالزهرا» با حضور مستقیم در محلات، نیاز واقعی نوزادان به شیر خشک را شناسایی کردند. این بررسی میدانی، تصویری دقیقتر از وضعیت موجود ارائه داد و در کنار گزارشهای رسمی، مبنای تصمیمگیری مؤثرتر برای تأمین اقلام ضروری قرار گرفت.به گفته این کنشگر فرهنگی، در حال حاضر ۱۳۰ پایگاه «بیتالزهرا» در شهر یاسوج فعال است و این طرح در شهرستانهای دنا و گچساران نیز در حال گسترش قرار دارد. این پایگاهها با تمرکز بر مسئلهیابی محلی، تقویت مشارکت اجتماعی و همکاری با ظرفیتهای موجود، نقش مکملی در شناسایی و پیگیری مسائل محلات ایفا میکنند.
نگاه کارشناسی: چرا این مدل جواب میدهد؟
سیده فاطمه محمدیمنش، کارشناس حوزه اجتماعی، مزیت اصلی شکلگیری چنین شبکههایی را سرمایه اجتماعی نهفته در آنها دانست و گفت: حضور زنان بومی هر محله، را میتوان عاملی مؤثر در افزایش اعتماد عمومی و تسهیل دسترسی به اطلاعات واقعی ارزیابی کرد. اطلاعاتی که در بسیاری موارد، در کنار گزارشهای رسمی، تصویر دقیقتری از مسائل اجتماعی ارائه میدهد.این کارشناس حوزه اجتماعی تأکید کرد: کنشگری زنانه زمانی که از دل محله و بر پایه مشارکت داوطلبانه شکل میگیرد، ضمن کاهش هزینههای اجتماعی، زمینه تصمیمسازی آگاهانهتر و کارآمدتر برای نهادهای اجرایی را فراهم میکند و میتواند بهعنوان الگویی قابل تعمیم در سایر مناطق مورد توجه قرار گیرد.
پایان یک روایت، آغاز یک الگو
تجربه «بیتالزهرا» نشان میدهد آنچه رهبر انقلاب در سالهای مختلف بر مردمی بودن، عمقبخشی و مسئلهمحوری در فعالیتهای فرهنگی تأکید کردهاند، در عمل و در مقیاس محلی قابل تحقق است.به گزارش فارس، تجربه شناسایی میدانی نیاز نوزادان پس از زلزله دنا نشان داد شبکه محلهمحور «بیتالزهرا» با اتکا به حضور زنان بومی، تصویری دقیقتر از واقعیتهای اجتماعی ارائه کرد.این تجربه بومی در کهگیلویه و بویراحمد نشان میدهد کنشگری زنانه، اگر از دل محله شکل بگیرد، میتواند هم مکمل دادههای رسمی باشد و هم مبنایی قابل اتکا برای تصمیمسازی و سیاستگذاری فرهنگی آینده باشد.
